Nieuwe regels voor gemeentelijk rioolbeheer: wat verandert er?

foto van een beek

Hevige regenbuien of net langere periodes van droogte: waterbeheer wordt steeds belangrijker voor lokale besturen. Ook het rioolbeheer zal de volgende jaren sterk veranderen door de vernieuwde Europese Richtlijn voor Stedelijk Afvalwater (ERSA). Die wordt dit najaar vertaald naar de Vlaamse regelgeving.

Het is belangrijk dat je deze nieuwe ontwikkelingen rond het rioolbeheer opneemt in je beleid en meerjarenplanning. Ontdek wat er verandert en hoe Fluvius je kan ondersteunen als we in jouw stad of gemeente de riolering beheren. 

Gemeentelijk rioolbeheer: wat zegt Vlaanderen?

Europa moet zich aanpassen aan de klimaatverandering en focust daarbij steeds meer op riolering, hemelwater en klimaatadaptatie. Om alles in goede banen te leiden, vertaalt Vlaanderen de ERSA naar een vernieuwd wettelijk kader. Hierbij wijzigen het Waterwetboek en het Besluit Vlaamse Regering (BVR) gemeentelijke sanering. Er komt ook een nieuw Besluit Vlaamse Regering rond stedelijk afvalwater. 

Die nieuwe regelgeving brengt uitdagingen mee op verschillende vlakken

Twee medewerkers van Fluvius lezen een plan
  1. de verdere uitbouw van gemeentelijke riolering;
  2. het beheer en de registratie van individuele behandelingsinstallaties (IBA’s);
  3. overstortproblemen voorkomen via geïntegreerde beheerplannen voor stedelijk afvalwater;
  4. een beter beheer van hemelwater. 

1. Riolering verder uitbouwen

Voor agglomeraties vanaf 2.000 inwonerequivalenten (IE) ligt de doelstelling op midden 2027. De uitbouw van het rioleringsnet is de laatste jaren fors opgedreven. Voor de laatste ‘missing links’ zijn de projecten gedefinieerd en overgemaakt aan de Vlaamse Milieumaatschappij. Voor deze projecten is in het Lokaal Pact 2026-2030 een beleidskader voorzien (binnen categorie 10).  

Voor agglomeraties van 1.000 tot minder dan 2.000 IE ligt de timing op eind 2035. Er kunnen nu projectvoorstellen ingediend worden in het kader van het gemeentelijk investeringsprogramma (GIP). Deze projecten krijgen prioriteit bij de opmaak van het investeringsprogramma.

2. Meer aandacht voor individuele behandelingsinstallaties (IBA’s)

Ook voor individuele behandelingsinstallaties komen er bijkomende vereisten.  

  • Alle IBA's zullen verplicht geregistreerd moeten worden.
  • Daarnaast komen er strengere richtlijnen voor de performantie van de systemen. 
  • Ook het beheer en onderhoud worden verder aangescherpt. IBA’s worden daarbij opgevolgd volgens de risico’s die ze met zich meebrengen. 

3. Riooloverstorten beter aanpakken

Bij hevige regen kan de riolering het vele water niet altijd verwerken. Het overtollige (afval)water komt dan rechtstreeks in een rivier of beek terecht. En dat kan de waterkwaliteit tijdelijk aantasten. Om dat te vermijden, wordt gewerkt aan geïntegreerde beheerplannen voor stedelijk afvalwater.

Momenteel lopen er pilootprojecten in prioritaire gebieden, zoals Demer II, Bosbeek en Kleine Nete. In deze gebieden pakken rioolbeheerders, steden en gemeenten de schadelijke impact van riooloverstorten op de waterkwaliteit versneld en gericht aan. De ervaringen uit deze pilootgebieden vormen de basis om toekomstige maatregelen uit te werken.

4. Hemelwaterbeheer

Waterbeheer gaat natuurlijk over meer dan afvalwater en riolering. Door de klimaatverandering krijgen lokale besturen vaker te maken met zowel hevige neerslag en wateroverlast als langere periodes van droogte. Daarom worden riolering, hemelwater, ontharding en klimaatadaptatie steeds meer samen bekeken. 

Wat verandert er voor jouw gemeentelijk rioolbeheer?

Het is aan te raden om deze ontwikkelingen al te verankeren in je beleid, meerjarenplanning en investeringen. Denk bijvoorbeeld na over welke rioleringswerken de komende jaren nodig zijn en hoe je klimaatadaptatie meeneemt in nieuwe investeringen.

Lokale besturen staan ook mee in voor de handhaving van de regelgeving. Hoe organiseer je bijvoorbeeld de opvolging van aansluitingen op de riolering en IBA's? Het is goed om je handhavingsbeleid daarop af te stemmen.

Zo bereidt Fluvius het Besluit Vlaamse Regering gemeentelijke sanering voor

De Vlaamse regelgeving is nog in ontwikkeling. Als netbeheerder neemt Fluvius actief deel aan de verdere uitwerking van het wettelijke kader. Samen met onze partners brengen we intussen in kaart welke investeringen en maatregelen nodig zijn.  

Is Fluvius in jouw stad of gemeente rioolbeheerder? Dan ondersteunen we je graag met expertise, datagegevens en kennis uit de praktijk (zoals de ervaring uit de pilootgebieden). Zo kunnen we samen tijdig inspelen op de nieuwe regels en ons voorbereiden op de uitdagingen rond riolering, hemelwater- en afvalwaterbeheer. 

Nog vragen?

Wil je graag extra informatie? Bekijk dan zeker het webinar ‘Europese Richtlijn Stedelijk Afvalwater: implementatie en impact’ van VLARIO. Heb je nog specifieke vragen? Neem dan contact op met je Lokale Relatiebeheerder.