Netcongestie flexibel oplossen: wat betekent dat voor je stad of gemeente?
De energietransitie zorgt ervoor dat industrie, gezinnen en bedrijven massaal overstappen op elektrische toepassingen. Denk maar aan elektrische wagens, warmtepompen, datacenters, batterijparken en nieuwe industriële productieprocessen bij. Daardoor steeg de laatste jaren het aantal aanvragen voor nieuwe aansluitingen of zwaardere aansluitingen met (heel) hoge vermogens.
Die evolutie zet het elektriciteitsnet in bepaalde delen van Vlaanderen onder druk. In de toekomst kan op sommige plaatsen en momenten mogelijk netcongestie optreden. De vraag naar elektriciteit wordt dan groter dan de beschikbare netcapaciteit.
Als lokaal bestuur kan je hierover vragen krijgen. Wij geven je de juiste inzichten om bewoners en bedrijven correct te informeren.
Wat is netcongestie?
Netcongestie ontstaat wanneer de druk op het elektriciteitsnet (tijdelijk) te groot wordt en er meer aansluitvermogen gevraagd wordt dan het net op dat moment veilig kan transporteren.
Je kan het vergelijken met filevorming: wanneer alle bedrijven op hetzelfde moment hun toegewezen capaciteit effectief gebruiken, kan er tijdelijk en lokaal congestie of netverzadiging optreden. Er is daarbij geen tekort aan elektriciteit, maar er is wel onvoldoende transportruimte vrij op het net.
Deze video legt netcongestie op een eenvoudige manier uit:
Is er vandaag al netcongestie in Vlaanderen?
Nee, vandaag spreken we over verwachte netcongestie. Dat betekent dat als we niets doen, er in de toekomst in bepaalde gebieden en op bepaalde momenten mogelijk netcongestie zal optreden. De verwachte netcongestie is de optelsom van al het reeds toegewezen vermogen, het totaal vermogen in aanvraag én de verwachte groei tegen 2035.
Wat veroorzaakt netcongestie?
Het elektriciteitsnet is oorspronkelijk ontworpen voor een ander verbruikspatroon dan vandaag.
- Waar elektriciteit vroeger vooral werd gebruikt voor verlichting en huishoudtoestellen, gebruiken we vandaag veel meer stroom om te laden, om te verwarmen en voor industriële processen.
- Tegelijk sluiten steeds meer datacenters aan op het net en vragen industriële batterijen nu al drie keer meer capaciteit dan tegen 2034 was voorzien.
- Bovendien reserveren veel bedrijven extra capaciteit, waardoor die tijdelijk niet ergens anders kan worden ingezet.
Die evoluties zetten zich alleen maar verder. Tegen 2030 zou de globale vraag naar elektriciteit nog met 30% toenemen. Ook voor de productie van zonne- en windenergie is meer capaciteit nodig.
Hoe voorkomt Fluvius mogelijke netcongestie?
Netversterking is noodzakelijk en gebeurt ook volop in het kader van de energietransitie. We investeren samen met steden en gemeenten in de netwerken voor morgen, maar dat neemt veel tijd en middelen in beslag, en we kunnen niet alles tegelijk realiseren. Intussen stijgt de vraag naar nieuwe aansluitingen en grotere vermogens snel.
Om de verwachte netcongestie te vermijden, betrekken we verschillende partijen:
- Sinds 2025 werken we samen met Elia aan een gezamenlijk actieplan met verschillende maatregelen. Naast gerichte investeringen om de capaciteit op het net uit te breiden, kiezen we ook voor flexibele aansluitingen voor bedrijven in congestiezones.
- Daarnaast zetten we in op beleid. Regulatoren werken binnen het Energiedecreet aan aangepaste regelgeving en de overheid maakt nieuwe afspraken om de huidige capaciteit te maximaliseren.
- Ook bedrijven kunnen helpen door hun aanvragen tijdig en goed onderbouwd in te dienen en samen met de netbeheerder naar een oplossing op maat te zoeken. Dat kan onder andere via het initiatief EnergieGRIP.
Hoe helpen flexibele aansluitingen bij verwachte netcongestie?
Flexibele aansluitingen zijn een mogelijke oplossing om de verwachte netcongestie te vermijden. Fall-Back Flex is zo’n flexibele aansluitingsformule die Fluvius aanbiedt aan bedrijven. Daarbij krijgt een bedrijf het volledige gevraagde vermogen ter beschikking, maar kan Fluvius bij dreigende netcongestie vragen om het verbruik tijdelijk te verminderen. Dat gebeurt uitsluitend als er kans is op netcongestie.
Dankzij deze aanpak kunnen bedrijven nu al op het net worden aangesloten, in afwachting van onze investeringen in extra capaciteit.
Wat betekent dat voor jou als bestuur?
Bedrijven kloppen vaak bij jullie aan met hun vragen en bezorgdheden. Als lokaal bestuur is het belangrijk dat je de informatie rond de verwachte netcongestie correct kadert. Je hoeft uiteraard geen technische oplossing te bieden. Wat je wél kan doen, is helder duiden wat er speelt en zo bijdragen aan realistische verwachtingen en vertrouwen in de aanpak.
Meer informatie vind je terug op de webpagina’s over netcongestie.
